“Thời gian vàng” hay “Giờ vàng” trong cấp cứu là khoảnh khắc và yếu tố quyết định trong việc cấp cứu cho bệnh nhân. Nếu tuân thủ theo các nguyên tắc cơ bản trong cấp cứu thì tỷ lệ cứu sống người bệnh sẽ rất cao. Bởi tỷ lệ thành công và tỷ lệ phục hồi phụ thuộc nhiều vào việc bệnh nhân được điều trị trong khung giờ vàng này.

Tầm quan trọng của “Giờ vàng” trong cấp cứu có ý nghĩa rất lớn đối với tính mạng người bệnh, vì nó quyết định sự sống của người đó chỉ trong khoảnh khắc. Bỏ lỡ “giờ vàng” đồng nghĩa với việc bỏ lỡ khoảnh khắc cơ hội quý giá để cứu sống bệnh nhân.

“Thời gian vàng” là những mốc thời gian được đặt ra để người bác sĩ thực hiện làm công tác cấp cứu luôn phải chạy đua với thời gian, với “giờ vàng” để tìm kiếm cơ hội cứu sống tính mạng cho người bệnh. Hơn nữa, khái niệm về thời gian vàng không chỉ áp dụng cho hệ thống cấp cứu mà còn được áp dụng cho toàn bộ hệ thống y tế.

thời gian vàng trong cấp cứu

Khái niệm “thời gian vàng” đã được sử dụng nhiều trong tình huống cấp cứu như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, sốc nhiễm khuẩn và cấp cứu chấn thương, v,v. Tuy nhiên, nguyên tắc cơ bản để đạt được thành công này là tính từ thời điểm can thiệp cấp cứu.

“Thời gian vàng” trong cấp cứu đột quỵ

Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là tình trạng não bộ bị tổn thương dẫn đến rối loạn các chức năng do dòng máu lên não đột ngột ngưng trệ. Sự gián đoạn bất thường này xảy ra khi mạch máu não bị tắc hoặc vỡ, gây ra những hậu quả nặng nề đối với sức khỏe người bệnh.

Đột quỵ có 2 loại chính: Xuất huyết não (chảy máu não do mạch máu bị vỡ) và nhồi máu não (thiếu máu não cục bộ do mạch máu bị tắc). Đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong và tàn phế hàng đầu trên toàn thế giới, có thể xảy ra mọi lúc mọi nơi và mọi lứa tuổi.

Từ 3-6 giờ đầu từ khi khởi phát cơn đột quỵ được coi là “thời gian vàng” để cứu sống người bệnh. Nếu không, bệnh nhân sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng hôn mê, liệt nửa người nặng, thậm chí là tử vong.

thời gian vàng cấp cứu

Vì vậy, bệnh nhân đột quỵ cần được sớm đưa vào bệnh viện để các bác sĩ cứu chữa. Nếu người bệnh được đưa đến bệnh viện chữa trị kịp thời thì cơ hội sống sót và phục hồi cao. Với những người có tiền sử bệnh tim mạch, cao huyết áp, ……., nếu thấy những dấu hiệu trên, gia đình chủ động gọi cấp cứu hoặc đưa đến bệnh viện sớm nhất có thể không chần chừ.

Tuy nhiên, không nên tự ý cho người bệnh uống hoặc nhỏ thuốc hạ huyết áp hay bất kỳ loại thuốc nào khác. Trong khi chờ xe cấp cứu, cần phải:

  • Đặt người bệnh nằm lên một mặt phẳng nằm ngang, không đặt người bệnh lên đệm lò xo có độ lún quá sâu sẽ làm thay đổi tư thế đầu.
  • Đặt đầu người bệnh hơi nghiêng, để nếu dịch trong miệng chảy ra nhiều sẽ chảy ra bên mép mà không để chảy xuống đường thở gây ngạt thở.
  • Để người bệnh nằm xuống chỗ thoáng, nghiêng qua một bên nếu nôn ói, móc hết đàm nhớt cho bệnh nhân dễ thở.

thời gian vàng

“Thời gian vàng” trong cấp cứu chấn thương sọ não

Thời gian trong khoảng 4 giờ từ khi bị chấn thương đến khi phẫu thuật chính là “thời gian vàng” để cứu sống bệnh nhân, giảm di chứng sau chấn thương sọ não. Do đó, khi bị chấn thương sọ não nếu bệnh nhân được phát hiện sớm, phẫu thuật kịp thời thì cơ hội sống là rất cao. Nếu chủ quan bỏ qua thời gian vàng thì khả năng cứu sống bệnh nhân còn lại rất thấp hoặc để lại di chứng nặng nề.

Chấn thương sọ não do nhiều nguyên nhân như: tai nạn giao thông, tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt, đánh nhau…., có tỷ lệ tử vong cao và để lại nhiều di chứng nặng nề cho người bệnh, gây ra hậu quả không lường hết được cho gia đình và xã hội.

Do đó, việc phát hiện tổn thương của chấn thương sọ não, cấp cứu ban đầu đúng và kịp thời có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc hạn chế các biến chứng và giảm thiểu tỷ lệ tử vong. Cần đưa nạn nhân đi cấp cứu đến trung tâm y tế hay bệnh viện gần và nhanh nhất có thể khi xảy ra các dấu hiệu sau:

  • Chảy máu hoặc sưng lớn nơi da đầu; đau đầu dữ dội;
  • Nôn mửa hay buồn nôn nhiều; liên tục buồn ngủ,
  • Lỗ tai hoặc mũi chảy máu hay nước trong; khó đánh thức dậy;trả lời không rõ ràng, không nói được;
  • Tỉnh nhưng không nhớ rõ tại sao bị chấn thương hay những sự việc xảy ra sau tai nạn;
  • Không làm theo yêu cầu (vd: không co chân, co tay); yếu hay liệt tay, chân, co giật; ngất; hôn mê (không nói, không trả lời, không mở mắt,…).

thời gian vàng cấp cứu

Cấp cứu cho bệnh nhân đứng thời điểm, không bỏ lỡ thời gian quý báu sẽ có cơ hội “rút ngắn giờ vàng”. Do đó, khoa cấp cứu của các Bệnh viện phải luôn thường trực 24/24 giờ những bác sĩ giỏi, có nhiều kinh nghiệm được phân công trực ca để kịp thời khám, cấp cứu cho người bệnh.

Với các trường hợp gặp tai nạn, chấn thương ở tim, phổi, sọ não, cột sống.….. đòi hỏi công tác cấp cứu tại chỗ và vận chuyển cấp cứu phải thật cẩn trọng, không chỉ đảm bảo về “thời gian vàng”, mà còn đảm bảo an toàn cho người bệnh, giảm tỷ lệ tử vong và tăng tỷ lệ phục hồi đáng kể.

“Giờ vàng” trong cấp cứu có ý nghĩa quyết định rất lớn

Bỏ lỡ “giờ vàng” đã được chứng minh là nguyên nhân của kết cục điều trị tồi trên nhiều bệnh lý cấp cứu. Vai trò tối thượng của nhân viên cấp cứu là cứu sống tính mạng bệnh nhân do đó hiểu về ý nghĩa của thuật ngữ thời điểm cũng như giờ vàng vô cùng quan trọng.

Theo PGS.TS Nguyễn Đạt Anh, Chủ tịch Phân hội Cấp cứu Việt Nam, Trưởng Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai cho biết:

“Cấp cứu là một chuyên ngành luôn phải đối mặt với những khó khăn nhất của y học lâm sàng, người cán bộ làm công tác cấp cứu luôn phải chạy đua với thời gian, với “giờ vàng” để tìm kiếm cơ hội sống cho người bệnh. Sự khó khăn, khắc nghiệt đó đòi hỏi người cán bộ làm công tác cấp cứu phải có tinh thần trách nhiệm cao, kiến thức vững vàng và một mô hình tổ chức cấp cứu hiệu quả….”

thời gian vàng cấp cứu

Khái niệm “giờ vàng” đã được sử dụng nhiều trong tình huống cấp cứu như: đột quỵ não cấp, hội chứng vành cấp, sốc nhiễm khuẩn và cấp cứu chấn thương thảm họa, giờ vàng trong quản lý bệnh nhân sau ngừng tuần hoàn, giờ vàng trong cấp cứu hô hấp. Tuy nhiên, nguyên tắc cơ bản để đạt được thành công này là tính từ thời điểm bắt đầu can thiệp khi cấp cứu.

Bỏ lỡ “giờ vàng” đã được chứng minh là nguyên nhân của kết cục điều trị đáng tiếc trên nhiều bệnh lý cấp cứu. Vai trò tối thượng của nhân viên cấp cứu là cứu sống tính mạng bệnh nhân, do đó hiểu về ý nghĩa của thuật ngữ thời điểm cũng như giờ vàng vô cùng quan trọng. Thêm vào đó, triết lý này không chỉ áp dụng cho hệ thống cấp cứu mà còn được áp dụng cho toàn bộ hệ thống y tế.

“Giờ vàng là những mốc, tiêu chí được đặt ra để người bác sĩ phấn đấu thực hiện nhằm mang lại kết quả tốt đẹp nhất cho người bệnh…”, PGS.TS Nguyễn Đạt Anh nêu rõ.

“Giờ vàng” trong cấp cứu có ý nghĩa rất lớn đối với tính mạng của người bệnh. Trong khi đó, GS Paul Kivela, Chủ tịch Hội Cấp cứu Mỹ cho biết, y học cấp cứu trên thế giới có vai trò đặc biệt quan trọng, ở Mỹ cứ 2 người thì có 1 người phải vào bệnh viện cấp cứu 2 lần/năm và khi vào cấp cứu người bệnh đều mong muốn được cấp cứu nhanh nhất nên đó chính là áp lực rất lớn đối với bác sĩ. GS Paul Kivela cũng đánh giá cao hệ thống cấp cứu của Việt Nam với một số trung tâm lớn có chất lượng hoạt động không kém gì nhiều nước phát triển.

thời gian vàng cấp cứu

Tuy nhiên, Việt Nam cần có sự phát triển hơn về hệ thống cấp cứu phù hợp với hoàn cảnh, tập trung phát triển hệ thống cấp cứu trước viện, nhất là ở vùng sâu vùng xa. Song đây là công việc không đơn giản cần sự hỗ trợ của Chính phủ cũng như từ phía các cơ quan chức năng và Bộ y tế nhằm giúp người dân Việt nam an tâm hơn trong các vấn đề liên quan đến sức khoẻ.

>>> Xem thêm: Tầm quan trọng của Y tế dự phòng: Y tế dự phòng là gì?

>>> Xem thêm: Tập thể dục có thực sự giúp tăng cường hệ miễn dịch không?

0 0 bình chọn
Article Rating