Sứ mệnh của iCareBase là hỗ trợ mọi người xây dựng một cuộc sống khỏe mạnh, lành mạnh, và chủ động với bệnh tật. Thông qua công nghệ, chúng tôi kết nối các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhằm thúc đẩy sự phát triển của các chương trình y tếchăm sóc phòng ngừa. Để xây dựng một cộng đồng “Sức khỏe chủ động – Cộng đồng hạnh phúc”, quảng bá nhận thức về lợi ích của y tế dự phòng là một điều hết sức cần thiết.

Y tế dự phòng là gì?

Định nghĩa y tế dự phòng đơn giản như chính tên gọi của nó. Y tế dự phòng là một lĩnh vực Y tế liên quan đến việc thực hiện các biện pháp để phòng ngừa bệnh tật, với mục đích ngăn ngừa bệnh tật trước khi nó xảy ra.

Y tế dự phòng tập trung vào việc bảo vệ, thúc đẩy và duy trì cơ thể khỏa mạnh và tinh thần hạnh phúc. Mục đích của y tế dự phòng là ngăn chặn bệnh tật, khuyết tật và tử vong trên từng cá nhân, cũng như trên quy mô lớn trong cộng đồng và dân số.

Bên cạnh các bác sĩ chuyên ngành Y học dự phòng, tất cả các bác sĩ đều có thể tiến hành công tác y tế dự phòng. Các bác sĩ trong chuyên ngành này hoạt động 5 lĩnh vực chuyên môn cụ thể bao gồm dịch tễ học, quản lý y tế, y học dự phòng, sức khỏe môi trường và nghề nghiệp, và khoa học tăng cường sức khỏe.

5 cấp y tế dự phòng

Tầm quan trọng của Y tế dự phòng: Y tế dự phòng là gì?

1. Y tế dự phòng thai sản

Một phạm trù mới xuất phát từ nghiên cứu biểu sinh (epigenetic, còn gọi là ngoại di truyền). Nghiên cứu này chỉ ra rằng môi trường của thai nhi cũng là một nhân tố quyết định về sức khỏe của em bé khi trưởng thành. Các biện pháp phòng ngừa tối ưu diễn ra ở giai đoạn sớm nhất của cuộc đời khi đứa trẻ vẫn còn trong bụng mẹ. Các ví dụ về biện pháp dự phòng thai sản bao gồm tăng cường sức khỏe của mẹ bầu (ví dụ: giảm stress cho mẹ). Từ đó thúc đẩy sự phát triển của thai nhi khỏe mạnh. Điều này đã được chứng minh là góp phần làm giảm các bệnh tật khi đứa bé trưởng thành.
Tầm quan trọng của Y tế dự phòng: Y tế dự phòng là gì?

2. Y tế dự phòng căn bản

Các biện pháp dự phòng căn bản nhằm ngăn chặn sự phát triển của các yếu tố nguy cơ. Yếu tố nguy cơ là cảnh báo sớm của các bệnh có thể xảy ra trong tương lai. Chẳng hạn như hút thuốc và béo phì là những yếu tố nguy cơ. Do đó, dự phòng căn bản nhằm ngăn chặn các yếu tố nguy cơ xuất hiện ngay từ đầu. Bằng chứng cho thấy áp dụng các biện pháp y tế dự phòng căn bản càng sớm trong cuộc đời thì hiệu quả các cao.

Một ví dụ về y tế dự phòng căn bản là thực hiện chế độ ăn uống để tối ưu sức khỏe tim mạch cho trẻ em  cho tới khi chúng trưởng thành. Kết quả là tỷ lệ mắc Hội chứng chuyển hóa có liên quan đến nguy cơ phát triển bệnh tim mạch và tiểu đường tuýp 2 (metabolic syndrome) của những đứa trẻ này khi chúng trưởng thành giảm mạnh. Một ví dụ khác về y tế dự phòng căn bản là triển khai giáo dục sức khỏe thông qua các trường học như các lớp giáo dục giới tính.

3. Y tế dự phòng cấp I:

Ở giai đoạn này, các yếu tố nguy cơ đã được hình thành (hút thuốc, ăn mặn). Các biện pháp dự phòng cấp I được áp dụng để ngăn chặn các yếu tố nguy cơ này biến thành bệnh. Các can thiệp chính có thể được chia thành 2 nhóm:

  1.  Tăng cường sức khỏe: giáo dục sức khỏe, điều chỉnh lối sống, thay đổi môi trường, tư vấn dinh dưỡng
  2. Biện pháp phòng ngừa cho các bệnh cụ thể: tiêm chủng, xét nghiệm (được thực hiện bởi các chuyên gia sức khỏe)

Một ví dụ về y tếdự phòng cấp I mà hầu hết mọi người đã từng nghe qua đặc biệt là độc giả nữ chính là sàng lọc ung thư cổ tử cung. Sàng lọc ung thư cổ tử cung là một kiểm tra sức khỏe dành cho phụ nữ trên 25 tuổi nhằm phát hiện sớm bệnh tật, góp phần điều trị thành công nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhiều phụ nữ.

Tầm quan trọng của Y tế dự phòng: Y tế dự phòng là gì?

4. Y tế dự phòng cấp II

Y tế dự phòng cấp II bao gồm những hành động ngăn chặn các bệnh tiềm ẩn tiến triển thêm nữa, tức là ngăn không cho căn bệnh hiện tại chưa có triệu chứng chuyển thành một triệu chứng. Các chương trình sàng lọc chẳng hạn như kiểm tra ung thư vú hay sàng lọc các bệnh tim mạch như huyết áp cao, bệnh tim và bệnh thận đều là những biện pháp can thiệp để sàng lọc và giải quyết bệnh sớm. Để được phân loại là y tế dự phòng cấp II, bệnh vẫn có khả năng chữa khỏi hoàn thoàn.

Một ví dụ về y tế dự phòng cấp II là chương trình tiêm chủng lao tiềm ẩn tại Vương quốc Anh. Thông thường, nhiễm lao tiềm ẩn (LTBI) thường xuất hiện ở những người sinh ra ở một quốc gia có tỷ lệ mắc lao cao trong dân số. Thực tế, những người mắc LTBI dường như không có triệu chứng nào cho đến khi nhiễm trùng lao ngủ đông đột nhiên xuất hiện nhiều năm sau đó.

Các bác sĩ đa khoa tại Vương quốc Anh đã tiến hành xác định các cá nhân trong nhóm có nguy cơ cao nhiễm lao tiềm ẩn và tiến hành tiêm vắc-xin miễn phí cho họ. Mục đích của hành động y tế dự phòng cấp II này là ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh lao gây ảnh hưởng đến tính mạng và tốn kém trong điều trị. Và kết quả chương trình tiêm chủng này hoạt động rất hiệu quả. Năm 2013 có 7.290 trường hợp mắc lao được báo cáo, trong khi năm 2018 chỉ còn 4.655 báo cáo.

5. Y tế dự phòng cấp III

Can thiệp của y tế dự phòng cấp cuối này tập trung vào các cá nhân mắc các bệnh mãn tính đã biểu hiện thành triệu chứng và không hồi phục được nữa. Các biện pháp của y tế dự phòng cấp III chỉ nhằm mục đích hạn chế sự tiến triển hơn nữa của bệnh mãn tính hoặc để giảm các ảnh hưởng tiêu cực của bệnh tật. Ví dụ về việc ngăn ngừa các bệnh mãn tính tiến triển là sử dụng thuốc như tiêm insulin cho bệnh nhân tiểu đường hoặc thuốc kháng histamin cho bệnh nhân hen suyễn.

Tầm quan trọng của Y tế dự phòng: Y tế dự phòng là gì?

Sự khác biệt giữa y tế dự phòng và y tế điều trị?

Y tế điều trị liên quan đến việc phản ứng với  chấn thương, tình trạng hoặc triệu chứng khó chịu của cơ thể. Nếu bạn thức dậy vào một buổi sáng với triệu chứng sốt và đau nhức cơ thể, ví dụ, bạn có thể phản ứng bằng cách đến bác sĩ. Tùy thuộc vào chẩn đoán của bác sĩ, bạn có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh để giúp cơ thể bạn chống lại nhiễm trùng. Trong Cả bạn và bác sĩ đều phản ứng với các triệu chứng.

Y tế dự phòng liên quan đến những hành động chăm sóc sức khỏe chủ động, tức là chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe trước khi biểu hiện thành triệu chứng. Thay vì chờ đợi cho đến khi bạn cảm thấy các triệu chứng cảm lạnh hoặc cúm, bạn có thể áp dụng phương pháp phòng bệnh chủ động đối với sức khỏe của mình bằng cách tăng cường hệ miễn dịch bằng vitamin C, chất chống oxy hóa và uống nhiều nước. Khám tổng quát định kì ngay cả khi bạn “vẫn cảm thấy mình khỏe mạnh” cũng là một hành động chăm sóc sức khỏe chủ động.

Bài viết liên quan: 5 cách giúp tăng cường hệ miễn dịch của gia đình bạn

Đáng buồn là, phần lớn các nghiên cứu và sản phẩm y tế ở Việt Nam hiện nay đều dành cho y tế điều trị thay vì y tế dự phòng ngừa. Và đại đa số người dân Việt Nam được giáo dục theo hướng điều trị hậu quả của bệnh tật thay vì phòng ngừa của bệnh tật.

Tầm quan trọng của y tế dự phòng là gì? Y tế dự phòng đã giúp tiết kiệm ngân sách như thế nào?

Có 3 lý do chính yếu rằng chăm sóc y tế dự phòng là cực kì quan trọng:

1. Xây dựng và nâng cao hạnh phúc của từng cá nhân

Các biện pháp y tế dự phòng đã có một lịch sử lâu dài. Ngày nay, y tế dự phòng càng trở nên quan trọng khi những căn bệnh phức tạp và quái ác xuất hiện ngày càng nhiều. Khi chúng ta chỉ vừa để tâm và làm quen với y tế dự phòng thì hiện tại đã và đang có rất nhiều người đang trải qua tình trạng khó chịu và đau đớn của nhiều căn bệnh tồi tệ. Trách nhiệm của y tế dự phòng là hạn chế nỗi đau từ bệnh tật bằng cách chủ động phát hiện các nguy cơ và rủi ro về sức khỏe để mỗi còn người đều có một cuộc sống chủ động hạnh phúc.

2. Thúc đẩy phát triển kinh tế

Dân số khỏe mạnh hơn có nghĩa là nhiều người có việc làm hơn và nhiều người có năng suất làm việc cao hơn. Những người làm việc trong tình trạng sức khỏe kém hiện đang tiêu tốn của nền kinh tế Anh 100 tỷ bảng mỗi năm do giảm năng suất làm việc và nghỉ bệnh nhiều ngày.

3. Giảm áp lực cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe

Hạn chế các vấn đề sức khỏe kém sẽ làm giảm số lượng người thăm khám và nhập viện tại các bệnh viện, giảm tình trạng quá tải đáng báo động tại các bệnh viện hiện nay.

Tầm quan trọng của Y tế dự phòng: Y tế dự phòng là gì?

 

5 3 bình chọn
Article Rating