Sốt xuất huyết và bệnh Chikungunya: Sự khác biệt giữa là gì? Hai căn bệnh này có phải là một? Chikungunya là một bệnh do virus gây ra với các triệu chứng viêm khớp. Sốt xuất huyết cũng là một bệnh do virus truyền qua muỗi có triệu chứng đau, sốt và chảy máu. Ở các nước nhiệt đới nóng ẩm luôn là điểm nóng của các bệnh do virus khác nhau gây nên.

Bệnh Chikungunya và sốt xuất huyết đã trở thành đồng nghĩa với dịch bệnh ở những khu vực này. Hai căn bệnh này trước đây được coi là một, vì cả Chikungunya và sốt xuất huyết đều có các triệu chứng giống nhau của chứng đau khớp giống như viêm khớp ở cơ và khớp.

Trong lịch sử, Chikungunya được gọi là sốt xuất huyết. Cho đến năm 1952, khi một dịch bệnh bùng phát ở cao nguyên Makonde, một khu vực nằm giữa Mozambique và Tanzania, còn trường hợp mắc sốt xuất huyết đầu tiên được công nhận vào năm 1779, thì Chikungunya mới được xác định là một bệnh riêng biệt.

Năm sau, một dịch bệnh xảy ra đồng thời ở Châu Á, Châu Phi và Bắc Mỹ. Khoảng thời gian trùng hợp của dịch bệnh và tập quán buôn bán nô lệ ở Bắc Mỹ có thể là một lý do có thể khiến căn bệnh nhiệt đới này lan sang các vùng ôn đới trên thế giới.

1. Bệnh Chikungunya và những điểm chính

1.1 Bệnh Chikungunya và Nguyên nhân gây bệnh

Chikungunya là một bệnh gây ra bởi một loại virus Chikungunya lây lan do muỗi truyền bệnh và phân bố bệnh lan rộng ở các khu vực nhiệt đới. Bệnh do virus lây truyền qua vết cắn của muỗi Aedes, đặc biệt là muỗi A. aegypti và ở mức độ thấp hơn là muỗi A. albopictus.

Chikungunya khá phổ biến xảy ra trên nhiều nơi ở Châu Á, Châu Phi, Trung và Nam Mỹ. Có sự xuất hiện của bệnh ở một số khu vực phía Nam của Hoa Kỳ, cụ thể là ở Texas và Florida.

Chikungunya được gây ra bởi một loại virus thuộc chi alphavirus và thuộc họ Togaviridae. Các loài muỗi Aedes aegypti là loài phổ biến nhất của sự lây nhiễm virus Chikungunya trong khi trường hợp hiếm hoi của muỗi Aedes albopictus – loài muỗi lây lan căn bệnh này cũng đã được báo cáo.

Chikungunya

1.2 Triệu chứng và nguy cơ tử vong

Triệu chứng Chikungunya:

Sự giống nhau trong các triệu chứng của Chikungunya và sốt xuất huyết ban đầu đã khiến giới y học bối rối khi tin rằng chúng là cùng một bệnh. Chỉ sau khi dịch bệnh bùng phát vào những năm 1780, sự khác biệt giữa hai căn bệnh đã được báo cáo như:

  • Phát ban trên da
  • Đau ở lưng dưới.
  • Đau khớp.
  • Sưng có thể có hoặc không có mặt.
  • Nôn mửa
  • Buồn nôn
  • Nhức đầu
  • Ớn lạnh
  • Sốt

Chikungunya gây ra các triệu chứng tương tự như viêm khớp, đau và sưng ở khớp. Ngoài ra còn thường khiến cơ bắp người bệnh bị đau và nhức đầu. Những người có vấn đề y tế như bệnh tim có thể có các triệu chứng nghiêm trọng hơn như: người già (trên 65 tuổi) và trẻ sơ sinh. Trong một số trường hợp, tỷ lệ tử vong do căn bệnh này đã được ghi nhận là khoảng 1 trên 1000 người mắc bệnh.

2. Sốt xuất huyết và những điểm chính

Sốt xuất huyết đã trở thành một nguyên nhân toàn cầu gây lo ngại kể từ khi Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu.

2.1 Sốt xuất huyết và Nguyên nhân gây bệnh

Sốt xuất huyết là một bệnh do virus truyền qua muỗi Aedes gây đau và chảy máu. Bốn chủng của virus (DENV) đã được xác định là gây ra bệnh tật, tình trạng tệ nhất còn được gọi là bệnh sốt xuất nặng (DHF).

Nguyên nhân gây sốt xuất huyết là do muỗi A. aegypti và đôi khi là muỗi A. albopictus gây nên. Muỗi truyền bệnh và phân bố bệnh ở các vùng cận nhiệt đới và nhiệt đới trên thế giới như:

  • Một phần của Châu Phi,
  • Khu vực Châu Á
  • Caribbean và các đảo khác nhau ở Thái Bình Dương.
  • Nó cũng phổ biến ở một số vùng của Trung và Nam Mỹ.

2.2 Triệu chứng và nguy cơ tử vong

Triệu chứng sốt xuất huyết:

  • Đột ngột sốt cao.
  • Nhức đầu dữ dội
  • Đau xung quanh trán.
  • Đau sau mắt dẫn đến tăng chuyển động mắt.
  • Đau cơ thể và khớp.
  • Buồn nôn hoặc nôn.
  • Da phát ban

Trong trường hợp dạng nặng hơn của bệnh này – Sốt xuất huyết nặng còn được gọi là Hội chứng sốc sốt xuất huyết, các triệu chứng sau đây được tìm thấy cùng với các triệu chứng thông thường của bệnh sốt xuất huyết như:

  • Chảy máu từ mũi, nướu, miệng hoặc vết bầm trên da.
  • Phân đen.
  • Hay khát và khan họng.
  • Da nhợt nhạt và lạnh.
  • Bồn chồn hay buồn ngủ.

Bệnh có thể đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ em khiến nhiều ca nhiễm cần phải được đưa vào bệnh viện để điều trị. Sự rò rỉ huyết tương từ các mạch máu vào các mô xung quanh có thể gây sốc và thậm chí có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị hỗ trợ kịp thời.

Nếu bệnh nhân bị sốc do sốt xuất huyết, họ sẽ bị đau bụng dữ dội, số lượng hồng cầu và huyết áp thấp. Tỷ lệ tử vong của sốt xuất huyết có thể thay đổi từ 1 đến 20%, với số lượng cao hơn là với những bệnh nhân không được điều trị đầy đủ một cách kịp thời.

Bài liên quan: Triệu chứng sốt xuất huyết, nguyên nhân và cách điều trị

3. Sự khác biệt giữa Chikungunya và sốt xuất huyết

sốt xuất huyết

Mặc dù khá giống nhau, nhưng cả hai căn bệnh này cũng có nhiều điểm rất khác nhau. Do cùng các dấu hiệu khá giống nhau, việc xác định vấn đề chính xác trở nên khó khăn. Một số khác biệt trong cả hai trường hợp nhiễm virus giữa Chikungunya và sốt xuất huyết là:

3.1 Tỷ lệ người nhiễm bệnh sẽ bị bệnh

Sốt xuất huyết và bệnh Chikungunya, mặc dù được mang cùng một loại muỗi, nhưng được gây ra bởi các loại virus khác nhau. Trong khi Chikungunya gây ra bởi một alphavirus Togaviridae, thì sốt xuất huyết là do flavirideae flavir gây ra.

Trong trường hợp của Chikungunya, khoảng 75% những người nhiễm virus sẽ bị bệnh. Trong trường hợp sốt xuất huyết, khoảng 25% số người nhiễm virus sẽ bị bệnh.

3.2 Thời gian ủ bệnh

Thời gian ủ bệnh của Chikungunya là từ 1 – 12 ngày và thời gian thay đổi từ 1 – 2 tuần. Tuy nhiên, các dấu hiệu như đau khớp là xuất hiện trong một thời gian dài.

Thời gian ủ bệnh của sốt xuất huyết là từ 3 – 7 ngày trong khi thời gian này kéo dài từ khoảng 4 – 7 ngày.

3.3 Khu vực xuất hiện

Chikungunya được tìm thấy ở Châu Phi, Châu Á, Trung và Nam Mỹ, Florida và Texas.

Sốt xuất huyết được tìm thấy ở các nước nhiệt đới và cận nhiệt đới của Châu Mỹ, Châu Á và Châu Phi.

3.4 Triệu chứng ban đầu

  • Chikungunya: Sốt, đau khớp, đau cơ, nhức đầu, tiêm kết mạc, sợ ánh sáng, phát ban.
  • Sốt xuất huyết: Sốt, đau khớp, phát ban, nhức đầu.

3.5 Đau khớp và đau cơ

  • Chikungunya: Viêm đa khớp, đối xứng điển hình liên quan đến các khớp nhỏ hơn (ví dụ như bàn tay và bàn chân), với sưng. Đau là tồi tệ hơn vào buổi sáng.
  • Sốt xuất huyết: Đau cơ nghiêm trọng của lưng dưới, cánh tay và chân. Đau khớp, đặc biệt là đầu gối và vai.

3.5 Vị trí phát ban

  • Chikungunya: Đỏ bừng mặt và thân cây. Phát ban lan rộng (50% trường hợp) trên thân và tay chân cũng có thể ảnh hưởng đến mặt, lòng bàn tay và bàn chân kèm theo ngứa.
  • Sốt xuất huyết: Tay chân và mặt.

3.6 Biến chứng

  • Chikungunya: Khoảng 5 người10% bệnh nhân sẽ bị viêm khớp mạn tính. Hiếm khi biến chứng thần kinh.
  • Sốt xuất huyết: Sốt xuất huyết nặng có thể gây sốc, suy hô hấp, biến chứng xuất huyết và suy nội tạng.

3.7 Nhập viện

Sẽ ít có khả năng bạn sẽ phải nhập viện nếu bạn bị nhiễm bệnh Chikungunya. Tuy nhiên, có nhiều khả năng bạn sẽ phải nhập viện nếu bạn bị sốt xuất huyết.

3.8 Tỷ lệ tử vong

Ở Ấn Độ, Chikungunya chưa bao giờ là nguyên nhân gây lo ngại lớn hơn so với bệnh sốt xuất huyết, đặc biệt là ở miền bắc Ấn Độ. Tuy nhiên, trong năm 2016, đã có sự gia tăng trong các trường hợp nhiễm của chikungunya.

Cả Chikungunya và Sốt xuất huyết đều là những bệnh do virus truyền qua muỗi Aedes. Số ca tử vong do mắc phải Chikungunya ít hơn 1%, chỉ khoảng 1 trên 1000. Số ca tử vong do sốt xuất huyết có thể thay đổi từ thấp 1% đến khá cao ở mức 20%.

3.9 Sự nguy hiểm

Sốt xuất huyết nguy hiểm hơn Chikungunya vì có tỷ lệ nhập viện và tử vong cao hơn. Sốt xuất huyết có thể ảnh hưởng đến cơ chế đông máu và bệnh nhân thường bị giảm tiểu cầu. Mặc dù hiếm, nhưng nó cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng của các cơ quan khác như gan và thận.

Bệnh Chikungunya tự kéo dài đến hai tuần và quá trình phục hồi có thể mất thêm vài tuần nữa. Hầu hết bệnh nhân không có biến chứng gì thêm, mặc dù các triệu chứng viêm khớp có thể xảy ra, kéo dài đến một năm,

4. Phòng chống sốt xuất huyết và bệnh Chikungunya

Hiện tại chưa có vắc-xin dành cho bệnh sốt xuất huyết hoặc Chikungunya. Cả sốt xuất huyết và bệnh Chikungunya đều là những bệnh lây lan bởi cùng một tác nhân là muỗi. Ngăn chặn muỗi sinh sản là bước đầu tiên cần được thực hiện để kiểm tra sự lây lan của sốt xuất huyết và bệnh Chikungunya.

Phòng chống sốt xuất huyết và bệnh Chikungunya

Aedes Aegypti – một con muỗi cái, là loài truyền bệnh chính mang mầm bệnh và truyền bệnh sốt xuất huyết, sốt Zika và virus sốt vàng cho cơ thể con người. Muỗi cần máu người để sản xuất trứng. Trong quá trình hút máu từ vật chủ, chúng đã lan truyền virus gây bệnh như sốt xuất huyết, Chikungunya, sốt vàng và sốt Zika.

Vì vậy, cách hiệu quả để ngăn chặn sự lây lan của các virus này là cản trở hệ thống sinh sản của chúng. Để ngăn ngừa sốt xuất huyết và bệnh Chikungunya cần tuân theo một số biện pháp phòng ngừa được các bác sĩ khuyên dùng như:

  • Sử dụng thuốc chống muỗi,
  • Màn chống muỗi trên cửa,
  • Mặc quần áo che kín,
  • Không cho nước tích tụ và ứ đọng trong một khoảng thời gian
  • Giữ cho môi trường xung quanh bạn sạch sẽ

Trích nguồn bài viết từ Wiki FCarePlus

0 0 bình chọn
Article Rating